مدیریت تغییر و دستورکار تغییر استراتژیک
دستورکار تغییر استراتژیک
آبان ۲۹, ۱۳۹۵
مدیریت هوش ذهنی
چهار هوش خود را مدیریت کنید – بخش دوم
آذر ۲, ۱۳۹۵

سازمان­‌ها برای دستیابی به اهداف خود، به منابع مختلفی هم‌چون: منابع انسانی، ماشین‌آلات و تجهیزات، اطلاعات و مهارت­‌ها، مواد اولیه و سرمایه­‌ی مالی نیاز دارند. در محیط رقابتی که امروزه سازمان­‌ها با آن مواجه هستند، آنهایی گوی سبقت را خواهند ربود که بتوانند حداکثر بهره­‌وری [Productivity] را از منابع در دسترس خود داشته باشند و مدیریت سازمان بتواند ین منابع را با بهره­‌وری بالا مدیریت کند. بهره­‌وری مفهومی است که از معادله زیر تشکیل شده است:

بهره­‌وری = کارآیی + کارآمدی

وظیفه مدیران این است که منابع را با حداکثر بهره­‌وری برای رضایت مشتریان و دستیابی به اهداف با رعایت کارآیی و کارآمدی تضمین نمایند.

* کارآیی[Efficiency]: یعنی ما بتوانیم با کمترین زمان و کمترین هزینه به اهداف مورد نظر خود برسیم. به عبارت دیگر، درست انجام دادن کار.

* کارآمدی[Effectiveness]: اندازه­‌گیری تناسب اهداف انتخاب شده و درجه­‌ای که آن اهداف می­‌توانند تحقق پیدا کنند. به عبارت دیگر، انجام درست کار.

به تعبیر پیتر دراکر، بنیانگذار مدیریت نوین، سازمان­‌ها زمانی دارای بهره­‌وری هستند که کارها را به طور درست انجام دهند (کارآیی) و کارهای درستی را انجام دهند (کارآمدی)

مدیریت بهره­‌وری

بهره­‌وری عبارت است از مدیریت استفاده از منابع مختلف یک سازمان، صنعت یا کشور (ورودی­‌ها)، به منظور دستیابی به نتایج مطلوب و برنامه‌ریزی شده (خروجی­‌ها و پیآمدها)

نهضت بهره‌­وری بیش از نیم قرن است که شکل گرفته و در این مدت، فنون،‌ روش‌ها و استراتژی­‌های مختلفی برای بهبود آن ایجاد گردیده است. با وجود تلاش­‌های صورت گرفته، به نظر می­‌رسد که هنوز علم کاملی نیست و در سازمان‌ها و کشورهای مختلف تفسیرهای متفاوتی از این مفهوم ارائه گردیده است. بهر حال رویکردهای بنیادی مختلفی برای بهبود بهره­‌وری شکل گرفته که مهم‌ترین این رویکردها عبارت‌اند از:

* ساختاردهی مجدد به سازمان­‌ها؛

* عقلانی‌سازی طیف محصول-خدمت؛

* شناسایی محرک­‌های مالی؛

* استفاده از فناوری برای تعدیل کارکنان ستادی؛

* طراحی مجدد محصولات و فرایندها؛

* برون‌سپاری و واگذاری فعالیت­‌ها به پیمانکاران؛

* اجرای برنامه­‌های بهبود کیفیت؛

* هدایت و ممیزی بهره­‌وری؛

* تغییر سیستم اطلاعاتی مدیریت

بهره­‌وری معمولاً در قالب سه شکل بیان می‌­شود: «بهره­‌وری عامل جزیی»[Partial Factor Productivity]، «بهره­‌وری چند عامله»[Multifactor Productivity]، «بهره­‌وری کل»[Total Productivity]

۱. بهره­‌وری عامل جزیی: تعریف استانداردی که از بهره­‌وری ارائه می­‌شود، در واقع، به عنوان معیار عامل جزیی بهره­‌وری شناخته شده است؛ به گونه­‌ای که تنها یک ورودی خاص در نسبت محاسبه‌شده مورد ملاحظه قرار می­‌گیرد. فرمول بهره­‌وری عامل جزیی عبارت است از:

­بهره‌­وری = ورودی خاص/خروجی کل

بطور کلی مدیران به این سبب از معیارهای بهره‌­وری جزیی استفاده می­‌کنند که تنها اطلاعات مربوط به آن ورودی خاص در دسترس‌شان قرار دارد. این ورودی خاص می­‌تواند نیروی کار، ماشین­‌آلات، سرمایه یا انرژی باشد.

۲. بهره­‌وری چند عامله: معیاری است که در محاسبه­‌ی بهره­‌وری، بیش از یک ورودی خاص را مورد استفاده قرار می­‌دهد. از این رو، بهره­‌وری چند عامله عبارت است از نسبت خروجی کل به مجموعه­‌ی فرعی از ورودی­‌ها:

بهره­‌وری چندعامله = ورودی­‌های مجموعه فرعی / خروجی کل

مجموعه فرعی ورودی­‌ها ممکن است شامل تنها نیروی کار یا مواد اولیه و یا سرمایه یا تلفیقی از برخی از این ورودی­‌ها باشد. برخی از نمونه­‌های بهره­‌وری چندعامله عبارتند از:

هزینه نیروی کار + هزینه مواد اولیه + هزینه سربار / کمیت محصول در قیمت استاندارد

نیروی کار + سرمایه + انرژی / خروجی

نیروی کار + ماشین‌آلات / خروجی

در بهره­‌وری چندعامله، عوامل مختلف باید دارای واحد اندازه­‌گیری یکسانی باشند (برای مثال ریال یا ساعت استاندارد).

۳. بهره­‌وری کل: مقیاس وسیع­‌تر بهره­‌وری، بهره­‌وری عامل کل است که از طریق ترکیب اثرات تمامی منابع مورد استفاده در تولید کالاها و خدمات (نیروی کار، سرمایه،‌ مواد اولیه، انرژی و غیره) که بر خروجی­‌ها و ستانده­‌ها تقسیم می­‌گردد، مورد سنجش قرار می­‌گیرد. فرمول بهره­‌وری کل به شرح زیر است:

بهره‌وری کل = همه ورودی‌های مورداستفاده برای تولید آن‌ها / کل خروجی‌ها، کالاها و خدمات تولید شده

کارآمدی سازمانی

در دایره‌المعارف ویکی‌پدیا هفت شاخص برای سنجش کارآمدی ارائه شده که عبارتند از:

۱. اجرا: برنامه­‌های مدیریت، تا چه اندازه توسط اعضای سازمان انجام می­‌شوند.

۲. رهبری: مدیریت تا چه حد به صورت اثربخش ارتباط برقرار می­‌کند و چشم­‌انداز و استراتژی سازمان را به اعضا انتقال می­‌دهد.

۳. تفویض: تا چه میزان مدیریت، تکالیف را واگذار می­‌نماید.

۴. بازگشت سرمایه: تا چه اندازه، مدیریت سازمان،‌ منابع مالی، فیزیکی و انسانی را بکار می­‌گیرد تا بازگشت قابل قبولی برای سهام‌داران داشته باشد.

۵. مدیریت تعارض: مدیریت چقدر قادر به کارگیری مهارت­‌های متفاوت و مشابه است.

۶. انگیزش: مدیریت چگونه تلاش می­‌کند که نیازهای دیگران را بفهمد و موجب برآوردن آنها بشود.

۷. پاداش (توجه): مدیریت چگونه برای درک و ارزیابی ارزش­‌های دیگران تلاش می­‌کند.

یک روش خوب برای درک بهتر موضوع «کارآمدی سازمانی» [Organizational Effectiveness]، بررسی آن در قالب چهار رویکرد کلی است. این معیارها برای تمامی سازمان­‌های بزرگ و کوچک و انتفاعی و غیرانتفاعی قابلیت کاربرد دارد.

از آنجایی که رویکرد واحدی برای سنجش کارآمدی سازمانی در تمام شرایط و همه نوع سازمان­‌ها وجود ندارد، لذا ترکیبی از این معیارها که دارای هم‌پوشانی­‌هایی نیز با یکدیگر هستند، مورد استفاده قرار می­‌گیرد. نمودار زیر این چهار معیار و روابط بیان آنها را نشان می­‌دهد.

مدیریت بهره‌وری

نمودار ۱: رویکردهای سنجش کارآمدی سازمانی

۱- تحقق هدف [Goal Accomplishment]

رویکرد تحقق هدف به عنوان متداول­‌ترین معیار ارزیابی کارآمدی سازمانی مورد استفاده قرار می­‌گیرد. در این رویکرد، نتایج یا خروجی­‌های سازمان با اهداف بیان شده قبلی مورد مقایسه قرار می­‌گیرند و سپس برای اصلاحات انحرافات (هم بالاتر و هم پایین­‌تر) اقدامات اصلاحی صورت می­‌پذیرد.

۲- جذب منابع [Resource Acquisition]

این معیار، بجای خروجی­‌ها و نتایج، با ورودی­‌ها سر و کار دارد. براساس این معیار یک سازمان زمانی سازمان اثربخش و کارآمد به شمار می­‌رود که عوامل ضروری تولید هم‌چون مواد اولیه، نیروی کار، سرمایه و متخصصین فنی و مدیریتی بهتری را جذب نماید.

۳- فرایندهای داخلی [Internal Processes]

برخی ازصاحب‌نظران این معیار اثربخشی سازمانی را رویکرد «سیستم­‌های سالم»[Healthy Systems] نام‌گذاری کرده­‌اند. زمانی گفته می­‌شود که یک سازمان سیستمی سالم است که اطلاعات به آرامی در جریان باشد و تعهد،‌ وفاداری، رضایت شغلی و اعتماد در بین کارکنان سازمان حاکم باشد. برای هر یک از این فرایندهای درونی ممکن است اهدافی تعیین شده باشد. سیستم­‌های سالم از نقطه نظر رفتاری تمایل دارند که تضادهای غیرکارکردی و رفتارهای سیاسی مخرب در حداقل ممکن قرار داشته باشند.

۴- رضایت ذینفعان کلیدی

سازمان­‌ها هم به افراد وابسته­‌اند و هم بر زندگی آنها تأثیرگذار می­‌باشند. فلذا بسیاری از صاحب‌نظران، رضایت گروه­‌های ذینفع را به عنوان ملاک مهمی در ارزیابی اثربخشی سازمانی مورد توجه قرار می­‌دهند. موکلین و ذینفعان راهبردی سازمان بعضاً دارای علائق و منافع متعارض هستند. برای نمونه، سرمایه­‌گذاران سهام به دنبال سود تقسیم­‌شده­‌ی بیشتر، مصرف‌کنندگان خواهان قیمت پایین­‌تر برای محصولات و خدمات،‌ و اتحادیه­‌ها متقاضی افزایش دستمزدها هستند. در این رویکرد تلاش می­‌شود تا با استفاده از ممیزی ذینفعان [Strategic Consistencies]، علائق تمامی ذینفعان مورد شناسایی قرار گرفته و ضمن آشتی برقرار کردن بین این منافع متنوع، تاثیر آن در عملکرد سازمان مورد توجه قرار گیرد.

منبع: پژوهشنامه مدیریت: مبانی سازمان و مدیریت

  • مدیریت بهره‌وری

    چک‌لیست بهره‌وری و اثربخشی (دانلودی)

    4,500 تومان

    مخاطب: تمامی افرادی که به بهره‌وری و اثربخشی سازمان و کسب‌وکارشان می‌اندیشند و می‌خواهند تا عملکرد خود را بیش از پیش ارتقاء دهند.
    نوع محصول:   فایل PDF قابل دانلود (نوشتاری)
    ملزومات استفاده: کامپیوتر، موبایل، تبلت و هر وسیله‌ای که می‌تواند فایل‌های PDF را نمایش دهد.

  • بسته آموزشی و جعبه‌ابزار اجرا و مدیریت استراتژی
    رهآورد تلاش
مسعود چیتگرها
مسعود چیتگرها
مکتب تغییر چیتگرها با دو دهه سابقه در زمینه آموزش و مربی‌گری، كمك می‌كند تا برنامه تغيير فردی و سازمانی شما اجرا شود. اجرای تغییر پیچیده نیست، در صورتی‌که سازوكارها و ابزارهای ويژه‌ی آن به درستی بکار گرفته شود. «جنبش هارمونی تغییر (جهت)» به عنوان یک مدل خودساخته ایرانی می‌تواند شايستگی فردی، سازمانی و نوآوری شما را به طور چشمگيری برای اجرای تغییر افزايش دهد. آموزش‌های ما: ۱. کتاب‌های تألیفی و ترجمه ۲. محصولات آموزشی به صورت فیلم و صوت ۳. ارائه خدمات ارزیابی و مربی‌گری حضوری

پاسخ دهید

قدرت نوآوری استراتژی
* پیوند بین خلاقیت و برنامه‌ریزی استراتژیک
* کشف فرصت‌های ناب کسب‌وکار
* بازآفرینی مدل کسب‌وکار فعلی
* کشف نیازهای آینده مشتریان
* ورود به بازارهای جدید و بی‌رقیب
* تدوین چشم‌اندازی جدید برای آینده
* ایجاد ساختاری جدید برای نظام نوآوری
PGlmcmFtZSB3aWR0aD0iMTAwJSIgaGVpZ2h0PSIxMDAlIiBzcmM9Ii8vd3d3LnlvdXR1YmUuY29tL2VtYmVkL3NCV1BDdmR2OEJrP2F1dG9wbGF5PTEiIGZyYW1lYm9yZGVyPSIwIiBhbGxvd2Z1bGxzY3JlZW4+PC9pZnJhbWU+
ENJOY AURORA BOREALIS
منظومه جامع مدیریت کسب‌وکار
دانلود فیلم آموزشی + کتاب رایگان!
کافی است نام و ایمیل خود را وارد کنید تا بسته آموزشی رایگان سیستم نوین مدیریت کسب‌وکار شامل فیلم آموزشی و خلاصه کتاب رایگان «رهآورد تلاش» را دانلود کنید.
نام و نام خانوادگی
ایمیل
تلفن همراه
نگران نباشید؛ ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد!
ثبت‌نام دوره رایگان برنامه رشد فردی
نگران نباشید؛ ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد!
دانلود فیلم رایگان جیمی اوانس
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
دریافت جدیدترین اخبار دوره
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
به مقام رهبری برسید
شما هم می‌توانید یک رهبر باشید
دریافت رایگان درس اول
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
دریافت رایگان درس اول
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.