1. خانه
  2. مقالات
  3. رهبری کسب و کار
  4. چگونه کسب‌وکارمان را سازماندهی کنیم؟

چگونه کسب‌وکارمان را سازماندهی کنیم؟

سازماندهی
بازدید : 163

چگونه کسب‌وکارمان را سازماندهی کنیم؟

سازماندهی یکی از کارکردهای مدیریت است که ایجاد ساختار سازمانی و تخصیص منابع انسانی به مشاغل طراحی شده، برای اطمینان از تحقق اهداف را شامل می­‌شود. ساختار سازمانی چارچوبی است که تلاش­‌ها را هماهنگ می­‌سازد. ساختار معمولاً در قالب چارت سازمانی ارائه می­‌شود که نمایشی گرافیکی از سلسله مراتب فرماندهی در داخل سازمان است. تصمیمات در خصوص ساختار سازمان اشاره به تصمیمات طراحی سازمان دارد. سازماندهی هم‌چنین طراحی مشاغل افراد در درون سازمان را شامل می­‌شود. تصمیماتی که در باره­‌ی وظایف و مسئولیت­‌های مشاغل افراد و حالتی که وظایف باید به انجام برسند.

اهداف ساختار سازمانی را می­‌توان در قالب موارد ذیل خلاصه نمود:

* عملکرد کارا و مقرون به صرفه در سازمان را موجب می­‌شود؛ به گونه­‌ای که حداکثر استفاده از منابع کمیاب به عمل آید.

* نظارت بر فعالیت­‌های سازمان

* پاسخگویی برای حوزه­‌هایی از کار که به وسیله گروه­‌ها و افراد سازمان بر عهده گرفته شده است.

* هماهنگ‌سازی قسمت­‌های مختلف سازمان و حوزه­‌های مختلف کاری

* انعطاف­‌پذیری به منظور پاسخ به نیازهای آینده و انطباق با محیط در حال تغییر.

* رضایت اجتماعی افرادی که در سازمان کار می­‌کنند.

در مجموع، هدف ساختار سازمانی، تقسیم کار در میان اعضاء سازمان و هماهنگ­‌سازی فعالیت­‌های افراد است که در جهت اهداف سازمان حرکت می­‌کنند.

ابعاد طراحی ساختار

متغیرهایی که ابعاد مختلف ساختار سازمان را تعیین می­‌کنند، متفاوت‌اند؛ اما معمولاً این ابعاد در قالب: گروه­‌بندی فعالیت­‌ها، مسوولیت­‌های افراد، سطوح سلسله مراتب اختیار، حیطه نظارت و روابط رسمی سازمانی بیان می­‌گردند.

«چایلد» شش بعد برای ساختار سازمانی قائل است که عبارتند از:

* روابط گزارش­‌دهی رسمی، سطوح اختیار و حیطه نظارت؛

* گروه­‌بندی بخش­‌ها، دپارتمان­‌ها و واحدها؛

* سیستم­‌های ارتباطی اطلاعات، یکپارچه­‌سازی تلاش­‌ها و مشارکت؛

* تفویض اختیار و تعیین رویه­‌هایی برای نظارت و ارزیابی استفاده از اختیارات؛

* انگیزش کارکنان از طریق سیستم­‌های ارزیابی عملکرد و پاداش.

سازمان­‌ها چگونه با محیط خود تعامل برقرار می­‌کنند

«لارنس» و «لورش» در بررسی­‌های خود از سازمان­‌ها در سه صنعت مختلف، به تجزیه‌وتحلیل این موضوع پرداخته­‌اند که سازمان­‌ها چگونه با محیط خود تعامل برقرار می­‌کنند. در این بررسی­‌ها دو مفهوم کلیدی را مورد شناسایی قرار دادند:

۱. تفکیک: درجه­‌ای از تخصص نمودن و بخش­‌بندی است که رفتار کارکنان در واحدهایی که از نظر تخصصی در سطح بالایی قرار دارند را شامل می­‌شود.

۲.  ترکیب یا ادغام: به هماهنگ­‌سازی فرآیندهای نیل به تلاش­‌های واحد و یکپارچه در میان سیستم­‌های فرعی، به منظور دستیابی به اهداف سازمان اشاره دارد.

عناصر ساختار سازمانی

ساختار سازمانی دارای عناصر مختلفی است که در این میان سه بعد ساختار سازمانی از اهمیت بالاتری برخوردارند که عبارت­اند از:

۱. پیچیدگی: کسب‌وکارها دارای تقسیم کار، عناوین مختلف شغلی، تقسیمات و واحدها، سطوح سلسله مراتبی و مهارت­‌ها هستند که میزان پیچیدگی ساختار سازمانی آن­ها از طریق معیارهای زیر قابل اندازه­‌گیری است:

* تفکیک افقی: شامل تعداد واحدهای فرعی سازمان، تعداد تخصص­‌های حرفه­‌ای و سطح آموزش حرفه­‌ای است.

* تفکیک عمودی: هر چه تعداد سطوح سلسله مراتبی در کسب‌وکار بیش­تر باشد، پیچیدگی ساختار سازمانی نیز بیش­تر است.

* پراکندگی جغرافیایی: هر چه فعالیت­‌ها و پرسنل از نظر جغرافیایی پراکنده­‌تر باشند، پیچیدگی سازمانی نیز بیش­تر است.

* محیط: هر چه پیچیدگی محیط بیش­تر و پیش­‌بینی‌پذیربودن آن مشکل­‌تر باشد، کسب‌وکارها نیز تمایل به پیچیده­‌تر شدن دارند.

۲. رسمیت: رسمیت عبارت است از حدی که قوانین، خط‌مشی­‌ها و رویه­‌ها برای کسب‌وکار به وجود آمده باشد و در فرآیند عملیات کسب‌وکار نیز به کار گرفته شوند. رسمیت در کسب‌وکار وقتی زیاد است که رویه­‌های رسمی زیاد باشد و شیوه­‌های انجام کار به طور دقیق مشخص شده باشد.

۳. تمرکز: تمرکز به چگونگی توزیع قدرت و کانون­‌های اختیار تصمیم­‌گیری درون کسب‌وکار اشاره دارد. در سازمان­‌های متمرکز، بیش­تر تصمیمات از طریق سلسله مراتب فرماندهی اتخاذ می­‌گردد، در حالی که در واحدهای غیرمتمرکز، تصمیم­‌گیری به مدیران صی واگذار می­‌شود و یا تصمیمات با مشارکت زیردستان اتخاذ می­‌گردد. در کسب‌وکارهایی که تمرکز خیلی زیاد است، پرسنل سطوح پایین­‌تر تصمیمات کم­تری می­‌گیرند و تصمیمات از قوانین و خط‌مشی­‌های وضع شده تبعیت می­‌کنند.

به طور کلی سه عامل در میزان عدم تمرکز سازمانی تأثیر دارد:

* اعتماد: هر چه مدیران به زیردستان اعتماد بیش­تری داشته باشند و آنان را افرادی شایسته بدانند، تفویض اختیارات به زیردستان بیش­تر خواهد شد و نهایتاً در کسب‌وکار عدم تمرکز بیش­تری به وجود خواهد آمد.

* اطلاعات: هر چه مکانیزم­‌های تبادل اطلاعات به نقاط تصمیم­‌گیری بیش­تر باشد و سیستم بازخور مناسبی برای ارزیابی نتایج تصمیمات وجود داشته باشد، عدم تمرکز سازمانی نیز بیش­تر خواهد شد.

* گستره­‌ی تأثیر یک تصمیم بر واحدهای دیگر: هر چه تصمیمات متخذه به وسیله­‌ی یک واحد بر عملیات واحدهای دیگر تأثیرگذارتر باشد، میزان مشارکت سایر واحدها در تصمیم­‌گیری بیش­تر می­‌شود و این زمینه را برای عدم تمرکز سازمانی فراهم می­‌نماید.

منبع: پژوهشنامه مدیریت

امتیاز به این مطلب

مطالب بیشتر

برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
سازماندهی
بازدید : 163

با دوستانتان به اشتراک بگذارید

فهرست
قدرت نوآوری استراتژی
* پیوند بین خلاقیت و برنامه‌ریزی استراتژیک
* کشف فرصت‌های ناب کسب‌وکار
* بازآفرینی مدل کسب‌وکار فعلی
* کشف نیازهای آینده مشتریان
* ورود به بازارهای جدید و بی‌رقیب
* تدوین چشم‌اندازی جدید برای آینده
* ایجاد ساختاری جدید برای نظام نوآوری
منظومه جامع مدیریت کسب‌وکار
دانلود فیلم آموزشی + کتاب رایگان!
کافی است نام، ایمیل و تلفن همراه خود را وارد کنید تا بسته آموزشی رایگان سیستم نوین مدیریت کسب‌وکار شامل فیلم آموزشی و خلاصه کتاب رایگان «رهآورد تلاش» را دانلود کنید.
نام و نام خانوادگی
ایمیل
تلفن همراه
نگران نباشید؛ ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد!
فرصتی برای تغییر
دریافت جدیدترین اخبار دوره
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
به مقام رهبری برسید
شما هم می‌توانید یک رهبر باشید
دریافت رایگان درس اول
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
دریافت رایگان درس اول
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
دریافت رایگان درس اول
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
دریافت رایگان درس اول
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
دریافت رایگان درس اول
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
دریافت رایگان درس اول
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
دریافت رایگان درس اول
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
چک‌لیست آمادگی تغییر
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
چک‌لیست مدیریت تولید و عملیات
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
چک‌لیست تجزیه‌وتحلیل محیطی
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
چک‌لیست برنامه‌ریزی استراتژیک
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
چک‌لیست بهره‌وری و اثربخشی
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.
چک‌لیست BPMN2
ما اطلاعات شما را هرگز فاش نخواهیم کرد.