1. خانه
  2. مقالات
  3. رشد فردی
  4. شایستگی‌ها و مهارت‌های مدیریت چیست؟

شایستگی‌ها و مهارت‌های مدیریت چیست؟

شایستگی‌های مدیریت
بازدید : 5,661

شایستگی‌ها و مهارت‌های مدیریت چیست؟

5/5 - (4 امتیاز)

شایستگی‌ها و مهارت‌های مدیریت از جمله موضوعاتی است که در عصر کنونی اهمیت بسزایی پیدا کرده است. برای تشریح اینکه مدیران چه اقداماتی انجام می­‌دهند، سه رویکرد مهم قابل شناسایی است:

۱. رویکرد ثبت فعالیت­‌های کاری مدیران هم‌چون: گفت‌وگو با تلفن، خواندن گزارش‌ها و نشریه‌ها، ارائه سخنرانی و غیره (رویکرد رفتاری)؛

۲. رویکرد انجام وظایف (صاحب‌نظرانی مانند هنری فایول و گیولیک)؛

۳. انجام نقش­‌ها که مشاهده‌کننده، یک تصمیم مدیر را به یک فعالیت نسبت می­‌دهد (اندیشمندانی مانند مینتزبرگ)

سطوح مدیریت

در سازمان­‌ها، سطوح مدیریت شامل موارد ذیل است:

۱. سطح مدیریت عالی: مدیران عالی عموماً به وظیفه سیاست‌گذاری و تصمیم­‌گیری می­‌پردازند.

۲. سطح مدیریت میانی: وظیفه عمده مدیران میانی ایجاد هماهنگی و تنظیم روابط در داخل سازمان است.

۳. مدیریت عملیاتی: مدیرانی که مجموعه­‌ای از افراد صف (عملیاتی) را برای ارائه خدمات به ارباب رجوع هدایت می­‌کنند، جزء مدیران عملیاتی محسوب می­‌شوند.

شایستگی‌ها و مهارت‌های مدیریت

کتز و کاهن دو تن از صاحبنظران مدیریت بر این باورند که مدیران بایستی دارای سه نوع مهارت مدیریتی باشند، که این مهارت‌ها عبارتند از:

۱. مهارت فنی

عبارت است از توانایی بکارگیری دانش، روش‌ها، فنون و تجهیزات موردنیاز برای انجام یک وظیفه تخصصی که از طریق تجربه، آموزش و کارآموزی بدست می­‌آید.

۲. مهارت انسانی

این مهارت به توانایی کارکردن با دیگران مربوط است که شامل توان ارتباطی، درک نیازهای انگیزشی و بکارگیری رهبری مؤثر است.

۳. مهارت مفهومی (ادراکی)

عبارت است از توانایی درک پیچیدگی‌های کلی سازمان، توان تجزیه و تحلیل مسائل و قدرت تصمیم­‌گیری، با در نظر گرفتن اهداف کلی سازمان.

هر چند که این مهارت‌ها برای تمامی سطوح مدیریت موردنیاز است، ولی بهر حال اهمیت این مهارت‌ها در سطوح مختلف مدیریت، متفاوت است. بگونه­‌ای که مدیران سطوح عالی سازمان باید دارای مهارت‌های ادراکی بالایی باشند و مهارت فنی برای اینگونه مدیران از اهمیت کمتری برخوردار است. ولی برعکس، مدیران عملیاتی باید از مهارت فنی بالایی برخوردار باشند و مهارت ادراکی اهمیت کمتری دارد. مهارت انسانی نیز برای تمام سطوح مدیریت یکسان است، زیرا در تمامی سطوح، مدیران باید «با» و «بوسیله دیگران» کار کنند و برای کار کردن با دیگران مهارت انسانی مورد نیاز است.

ویژگی‌های یک مدیر اثربخش

«دراکر» ویژگی­‌های مدیر اثربخش را در قالب هشت مورد بیان می­‌کند:

۱. تشخیص اینکه چه چیزهایی نیاز است که انجام شود؛

۲. درک ماهیت موسسه­‌ای که در آن فعالیت می­‌کند؛

۳. ایجاد برنامه­‌های عملیاتی؛

۴. مسئولیت­‌پذیری در مقابل تصمیم‌های متخذه؛

۵. مسئولیت­‌پذیری برای برقراری ارتباطات؛

۶. تمرکز بر روی فرصت­‌ها بجای مسائل و مشکلات؛

۷. برگزاری جلسات سازنده و ثمربخش؛

۸. اندیشیدن و گفتن «ما» بجای «من»

شش حوزه مهارتی و شایستگی مدیران

با توجه به مطالعات صورت گرفته توسط صاحبنظرانی همچون «برای» و همکاران (۱۹۷۴ میلادی)، «یویاتزیس» (۱۹۸۲ و ۲۰۰۶ میلادی)، «کاتر» (۱۹۸۲ میلادی)، «ثورنتون» و «بیهام» (۱۹۸۲میلادی)، «لوتانز» و همکاران (۱۹۸۸ میلادی)، «هوارد» و «برای» (۱۹۸۸ میلادی)، «کمپبل» و همکاران (۱۹۷۰میلادی)، «اسپنسر» (۱۹۹۳ میلادی)، «گلمن» و همکاران (۱۹۹۸و ۲۰۰۲ میلادی)، مجموعه­‌ی مهارت­‌ها و شایستگی­‌های مدیران را می­‌توان در قالب شش حوزه‌ی اصلی تقسیم­‌بندی نمود که میزان این شایستگی­‌ها در مدیران کشورهای مختلف، متفاوت است. این «حوزه‌های شایستگی مدیران» عبارتند از:

۱. شایستگی­‌های هوش شناختی

+ تفکر سیستمی: دیدن موقعیت‌ها به عنوان رویدادهای علی و پی بردن به جریان اطلاعات، تعامل افراد و تولید محصولات و خدمات در درون یک سازمان و یا یک جامعه.

+ تشخیص الگو: دیدن مضامین، موضوعات یا الگوها در رخدادهای به ظاهر تصادفی

۲. شایستگی­‌های هوش عاطفی

+ خودآگاهی عاطفی: شناختن احساسات افراد توسط خودشان و تشخیص اثرات آنها.

۳. شایستگی­‌های خود مدیریتی

+ خودکنترلی عاطفی: زیستن با عواطف مزاحم و مختل‌کننده و میل به بهره­‌مندی از دیگران.

+ انطباق‌پذیری: انعطاف‌پذیری در انطباق با موقعیت‌های در حال تغییر و کنترل شرایط ابهام­‌آلود.

+ موفقیت‌گرایی: تحریک برای بهبود عملکرد جهت دستیابی به استانداردهای نهایی سرآمدی.

+ نقطه‌نظر مثبت: داشتن دیدگاه و نقطه‌نظر مثبت درباره­‌ی افراد، رویدادها و آینده.

۴. شایستگی­‌های هوش اجتماعی

۵. شایستگی­‌های آگاهی اجتماعی

+ همدلی: درک کردن عواطف و احساسات و دیدگاه­‌های دیگران، و فعال نمودن علائق در آنها.

+ آگاهی سازمانی: تفسیر وضع جاری، شبکه­‌های تصمیم‌ها و سیاست‌ها در سطح سازمان.

۶. شایستگی­‌های مدیریت روابط

+ رهبری الهام‌بخش: هدایت کردن و برانگیختن افراد با بینش جذاب و گیرا.

+ نفوذ: استفاده از طیفی از تاکتیک­‌ها برای متقاعدسازی

+ مربی‌گری و مرشدی: ایجاد توانایی­‌ها در دیگران از طریق بازخور و هدایت.

+ مدیریت تضاد: حل مسائل و مشکلاتی که در اثر عدم توافقات مخرب ایجاد شده است.

+ کار تیمی: همکاری و تیم‌سازی

دانلود PDF این مقاله

[products ids=”2119, 2725″]

امتیاز به این مطلب

5/5 - (4 امتیاز)

مطالب بیشتر

برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
شایستگی‌های مدیریت
بازدید : 5,661

با دوستانتان به اشتراک بگذارید

فهرست
خدمات مشتریان
ارسال پیام
تغییر و دگرگونی را با جعبه‌ابزار تغییر سطح مقدماتی آغاز کن!آغاز می‌کنم
+