تعداد کلمات: ۳۰۸۴ واژه | زمان مطالعه: ۱۸ دقیقه | موضوع: قدرت باورها
چگونه تقویت هفت باور اصلی، موفقیت بیشتر و زندگی بهتر را پیش‌بینی می‌کند
قدرت باورها (۲۰۲۶) استدلال می‌کند که باورهای ما مهم‌ترین پیش‌بینی‌کنندهٔ آینده‌مان هستند؛ باورهایی که هم شیوهٔ درک واقعیت را شکل می‌دهند و هم بر آنچه در ادامه رخ می‌دهد اثر می‌گذارند. این کتاب با تکیه بر دو دهه پژوهش در سازمان‌هایی مانند ناسا، لیگ ملی فوتبال آمریکا و شرکت‌های فهرست فورچون ۱۰۰ نشان می‌دهد که چگونه تقویت مجموعه‌ای از باورهای بنیادین، محاسبهٔ ما از آنچه ممکن به نظر می‌رسد را دگرگون می‌کند و در پی آن، مسیر زندگی‌مان را تغییر می‌دهد. کتاب به‌جای ترویج تفکر مثبتِ سطحی، باور را سازوکاری عملی می‌داند؛ سازوکاری که بر آنچه متوجهش می‌شویم، میزان تلاشی که می‌کنیم و شیوهٔ یاری‌رساندن دیگران به ما اثر می‌گذارد.
شان آچور پژوهشگر، سخنران و از بنیان‌گذاران مؤسسهٔ پژوهش‌های مثبتِ کاربردی است. سخنرانی تدکس او در شمار پربیننده‌ترین سخنرانی‌های تد در تمام دوران قرار دارد. او به تفنگداران دریایی آمریکا، مالکان تیم‌های ان‌بی‌ای، بیش از نیمی از شرکت‌های فهرست فورچون ۱۰۰ و گروه‌های گوناگون دیگری مشاوره داده است. آچور همچنین به‌طور منظم برای «مجله کسب‌وکار هاروارد» می‌نویسد و نویسندهٔ چندین کتاب، از جمله «مزیت شادی»، «ظرفیت بزرگ» و «پیش از شادی» است.
خواندن این کتاب چه فایده‌ای دارد؟ می‌آموزید چگونه تغییر باورهایتان می‌تواند دامنهٔ آنچه واقعاً برایتان امکان‌پذیر است، دگرگون کند.
در سال ۲۰۰۲، گروهی از بیماران مبتلا به آرتروز شدید زانو تحت عمل جراحی قرار گرفتند. روی زانوی همهٔ آن‌ها برشی ایجاد شد و جای زخم باقی ماند؛ سپس همگی با دردی تسکین‌یافته و پایدار بیمارستان را ترک کردند. اما نکتهٔ شگفت‌انگیز این بود که جراح برای یک‌سوم بیماران فقط پوست را شکافته و زخمی بر جا گذاشته بود؛ هیچ اقدام دیگری انجام نداده بود.
بااین‌حال، زانوی این بیماران به‌اندازهٔ زانوی کسانی بهبود یافت که واقعاً جراحی شده بودند؛ اثری که دو سال تمام دوام آورد. دربارهٔ اثر دارونما در درمان‌های دارویی بسیار گفته‌اند، اما همان‌طور که در این کتاب خواهید دید، قدرت باور بسیار فراتر از این می‌رود و سلامت، ثروت، روابط و موفقیت ما را به شیوه‌هایی سنجش‌پذیر شکل می‌دهد.
در این کتاب با شماری از هفت «باور قدرتمند» بنیادین آشنا می‌شوید؛ باورهایی که می‌توانند پادزهری برای باورهای محدودکننده باشند، از «من مهم هستم» تا «چیزی بزرگ‌تر از من وجود دارد». همچنین راهکارهایی می‌آموزید تا از نیروی باور در زندگی روزمره‌تان بهره بگیرید.
دنیایی یکسان، باورهایی متفاوت، نتیجه‌هایی متفاوت. در پایان، خواهید دید که باورهایتان چگونه آینده‌تان را شکل می‌دهند و چگونه می‌توانید سکان هدایت آن را به دست بگیرید.
باورها چگونه ما را تغییر می‌دهند
نویسنده در کودکی باور داشت که عروسک‌هایش از او در برابر کابوس‌ها محافظت می‌کنند. هر شب آن‌ها را پایین تخت‌ش ردیف می‌کرد و ساعت‌ها بی‌حرکت دراز می‌کشید؛ وحشت داشت مبادا یکی از آن‌ها روی زمین بیفتد و خواب بدی ببیند. حتی برای باورش مدرکی هم داشت: صبح‌ها، بعد از دیدن کابوس، عروسک‌ها واقعاً روی زمین افتاده بودند!
سه سال طول کشید تا این معما را حل کند. عروسک‌ها نه از تخت می‌افتادند و نه کابوس می‌دیدند؛ این او بود که در خواب غلت می‌زد و آن‌ها را به زمین می‌انداخت. شبی تصمیم گرفت عمداً عروسک‌ها را روی زمین بگذارد. سرانجام کابوس‌ها دست از سرش برداشتند. او باورش را تغییر داد و در نتیجه، آنچه واقعاً رخ می‌داد نیز تغییر کرد. کافی است کمی دقیق‌تر نگاه کنیم تا ببینیم باورها همه‌جا رفتار ما را هدایت می‌کنند.
خرافات نمونه‌ای بارز از این موضوع‌اند. مایکل جردن در هر بازی، شلوارک قدیمی‌اش را زیر لباس تیم شیکاگو بولز می‌پوشید، چون باور داشت این شلوارک‌ها به پیروزی‌اش کمک می‌کنند. سرنا ویلیامز هم در جریان یک رشته پیروزی، از عوض‌کردن جوراب‌هایش خودداری می‌کرد. شاید این خرافات خنده‌دار به نظر برسند، اما شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ممکن است واقعاً اثرگذار باشند. نه به این دلیل که جوراب‌های کثیف جادویی‌اند، بلکه چون خرافات می‌توانند مانند دارونما عمل کنند.
اگر باور داشته باشید که جوراب‌های کثیف باعث می‌شوند بهتر بازی کنید، ممکن است واقعاً عملکرد بهتری داشته باشید. برای آن‌که یک باور اثر واقعی بگذارد، لازم نیست موضوع آن واقعیت داشته باشد. باورها همچنین تعیین می‌کنند که از همان ابتدا به چه چیزهایی توجه کنیم. در آزمایشی مشهور، روان‌شناس ریچارد وایزمن روزنامه‌ای در اختیار افراد گذاشت و از آن‌ها خواست عکس‌های داخل آن را بشمارند. در صفحهٔ دوم، با حروفی درشت و برجسته، نوشته شده بود: «دیگر نشمارید! ۴۳ عکس وجود دارد. پاسخ را به ما بگویید تا جایزهٔ بزرگ‌تری ببرید.» افرادی که خود را خوش‌شانس می‌دانستند، بیشتر متوجه این پیام می‌شدند و از فرصتی که پیش رویشان بود بهره می‌گرفتند.
اما کسانی که خود را بدشانس می‌دانستند، به‌راحتی از کنار پیام می‌گذشتند و در پایان، جایزهٔ کمتری می‌بردند. فرصت برای همه یکسان بود، اما باورهای افراد بر آنچه می‌توانستند ببینند اثر گذاشت.
روی دیگر سکهٔ دارونما، «نوسبو» است: باوری منفی و نادرست که پیامدهای زیان‌بار واقعی به همراه دارد. در مطالعه‌ای، از زنان خواستند مقاله‌ای را بخوانند که مدعی بود زنان در ریاضیات ضعیف‌اند؛ سپس از آن‌ها آزمون ریاضی گرفتند. زنانی که مقاله را خوانده بودند، در مقایسه با کسانی که آن را نخوانده بودند، نمرهٔ پایین‌تری گرفتند.
باور جادو نیست؛ نمی‌توانید فقط با باورکردن، در قرعه‌کشی برنده شوید. باور بیشترین اثر را زمانی دارد که احتمال رسیدن به هدف‌تان را افزایش دهد. فرض کنید باور دارید که می‌توانید در لیگ ملی بسکتبال آمریکا بازی کنید. احتمال خامِ رسیدن یک دانش‌آموز دبیرستانی به این جایگاه فقط ۰٫۰۰۹ درصد است؛ تقریباً هیچ. اما اگر آن‌قدر تمرین کنید که به تیم دانشگاهی راه پیدا کنید، این احتمال به بیش از یک درصد می‌رسد. شاید این رقم همچنان ناچیز به نظر برسد، تا وقتی متوجه شوید که شانس خود را ۱۲۱ برابر کرده‌اید؛ یعنی بیش از ۱۲ هزار درصد افزایش داده‌اید. باور، در کنار رفتار، همان‌جایی است که محاسبات واقعاً تغییر می‌کنند.
رفتار من مهم است
در دوران همه‌گیری کووید، گروهی از جراحان برجسته جلوی درِ بیمارستان ایستاده بودند و با هیجان دست تکان می‌دادند و دست می‌زدند تا حسگر حرکتی را فعال کنند. وقتی در باز نشد، به این نتیجه رسیدند که خراب است؛ به دو بخش مختلف ایمیل زدند و همه را به مسیر دیگری هدایت کردند. دو روز تمام، پزشکان خسته ناچار شدند راه طولانی‌تری را برای ورود به ساختمان طی کنند. تا این‌که بیماری گم‌شده از راه رسید و به‌آسانی در را باز کرد.
در تمام این مدت، در سالم بود. پس چه اتفاقی افتاده بود؟ کارکنان خسته روش همیشگی‌شان را امتحان کرده، نتیجه نگرفته و به این باور رسیده بودند که «رفتار من روی این در اثری ندارد». بعد هم این باور را به همکارانشان منتقل کرده بودند. این ماجرا نخستین باور بنیادینِ قدرت را به‌خوبی نشان می‌دهد: وقتی تصمیم می‌گیریم رفتارمان اهمیتی ندارد، از تلاش برای بازکردن دری که درست پیش روی ماست دست می‌کشیم. باورِ «رفتار من مهم است» سنگ‌بنای همه‌چیز است.
بدون این باور، نمی‌توان تغییری مثبت ایجاد کرد. دلیلش را باید در مفهومی جست‌وجو کرد که روان‌شناسان آن را «منبع کنترل» می‌نامند؛ یعنی این‌که فکر می‌کنیم سرچشمهٔ قدرت در زندگی‌مان کجاست. داشتن منبع کنترل درونی یعنی باور داشته باشیم که رفتارهایمان بر نتایج زندگی اثر می‌گذارند. در مقابل، منبع کنترل بیرونی یعنی همه‌چیز را به شانس، سرنوشت یا نیروهایی بیرون از خود نسبت بدهیم. برای مثال، دانش‌آموزی که مردودی‌اش را به «بدجنسی معلم» نسبت می‌دهد، دنبال توضیحی بیرونی است.
اما دانش‌آموزی که می‌گوید «اگر درس خوانده بودم، نتیجهٔ بهتری می‌گرفتم»، منبع کنترل درونی دارد. دهه‌ها پژوهش، منبع کنترل درونی را با نمره‌های بالاتر، درآمد بیشتر، ترفیع شغلی، عمر طولانی‌تر و فروش بیشتر مرتبط دانسته‌اند. کسانی که باور دارند رفتارشان اهمیت دارد، سریع‌تر ثروت می‌اندوزند، بهتر از سلامت خود مراقبت می‌کنند و حتی کمتر به مشکلات قلبی‌عروقی دچار می‌شوند. بااین‌حال، این باور محدودیت‌هایی دارد که باید به آن‌ها توجه کرد.
اگر این باور به افراط کشیده شود و کسی تصور کند مسئول همه‌چیز است، می‌تواند زیان‌بار باشد. فراتحلیلی از ۱۲۲ مطالعه نشان داد که منبع کنترل درونیِ متعادل می‌تواند افسردگی را کاهش دهد، اما اتکای افراطی به آن افسردگی را به‌شدت افزایش می‌دهد؛ چراکه افراد خود را بابت هر اتفاقی سرزنش می‌کنند. شکل سالم این باور، انعطاف‌پذیر است: بدانیم چه زمانی باید دست به عمل بزنیم و چه زمانی باید آنچه را تغییرناپذیر است بپذیریم.
پسری که هنوز جهش رشدی نداشته، نمی‌تواند با اراده‌کردن قدش را آن‌قدر بلند کند که در تیم فوتبال جا بگیرد؛ اما می‌تواند فیلم بازی‌ها را بررسی کند، سخت‌تر تمرین کند و از بازیکنان قدبلندتر پیشی بگیرد.
من چیزی برای بخشیدن دارم
«من به‌اندازهٔ کافی ندارم.» این جمله پیوسته در ذهن بسیاری از ما تکرار می‌شود: وقت کافی ندارم، پول کافی ندارم، انرژی کافی ندارم. مشکل اینجاست که معمولاً با این باور، همه‌چیز را صفر و یکی می‌بینیم.
اگر چیزی را به‌اندازهٔ دلخواه نداشته باشیم، نتیجه می‌گیریم که هیچ‌چیز از آن نداریم و درنتیجه، اصلاً چیزی نمی‌بخشیم. اما باور بنیادینِ «من چیزی برای بخشیدن دارم» مسئله را از زاویه‌ای دیگر مطرح می‌کند. معنایش این نیست که «من به‌اندازهٔ کافی دارم»؛ چون حقیقت این است که گاهی واقعاً به‌اندازهٔ کافی نداریم. اگر بدهکار باشیم، ممکن است واقعاً پول کافی برای پرداخت قبض‌هایمان نداشته باشیم. بااین‌حال، حتی وقتی چیزی به‌اندازهٔ کافی نداریم، باز هم مقداری از آن را در اختیار داریم. همین درکِ داشتن، نه سنجش دقیقِ میزان آن، شیوهٔ حضور و رفتارمان در جهان را تغییر می‌دهد.
یافته‌های علوم اعصاب در این زمینه چشمگیرند. وقتی باور داریم که به‌اندازهٔ کافی نداریم، مغزمان قشر پیش‌پیشانی را ــ بخشی که در برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری سنجیده نقش دارد ــ از منابع محروم می‌کند و آن‌ها را به‌سوی آمیگدال، مرکز پردازش تهدید، می‌فرستد. درنتیجه، ذهن به بقای کوتاه‌مدت محدود می‌شود و توانایی تفکر بلندمدت، خلاقانه و همدلانه کاهش می‌یابد. اما اگر باورمان را به «من چیزی برای بخشیدن دارم» تغییر دهیم، مغز منابعی را که پیش‌تر ذخیره کرده بود آزاد می‌کند، از احساس تهدید می‌کاهد و مواد شیمیایی مرتبط با احساس خوشایند را در بدن افزایش می‌دهد. ناگهان آرام‌تر و پذیرا‌تر می‌شویم و توان بیشتری برای ارتباط و مشارکت پیدا می‌کنیم.
یک‌بار، وقتی همسر نویسنده از او پرسید برای تولد پسرشان چه هدیه‌ای بخرد، او که غرق در کارهایش بود، بی‌درنگ گفت: «الان نمی‌توانم به این موضوع فکر کنم.» اما بعد متوجه شد که می‌تواند یک دقیقه وقت بگذارد و به این فکر کند که کدام مجموعهٔ لگو را بخرد. یا اگر واقعاً فرصت نداشت، می‌توانست با مهربانی بگوید: «می‌توانیم بعداً درباره‌اش صحبت کنیم؟»
این تغییر نگرش سه نتیجه دارد: به او یادآوری می‌کند که منابعی در اختیار دارد، از یک تنش بی‌دلیل جلوگیری می‌کند و تمرکزش را برای ادامهٔ کار حفظ می‌کند. حتی اختصاص‌دادن اندکی زمان و توجه، تجربه‌ای واقعی از احساس فراوانی در مغز ایجاد می‌کند و به آن پیام می‌دهد که در محیطی امن و سرشار از منابع قرار دارد.
پس پرسش اصلی این نیست که آیا در مقایسه با دیگران، چیز کمتری دارید یا نه؛ شاید واقعاً داشته باشید. پرسش این است که بر پایهٔ کدام باور رفتار می‌کنید.
من تنها نیستم
نویسنده، که در دانشگاه هاروارد سرپرست خوابگاهی بود و به دانشجویان سال اول مشاوره می‌داد، متوجه الگویی نگران‌کننده شد: حدود یک‌هفتم دانشجویان پیش از امتحان‌ها از حال می‌رفتند، چون باور داشتند که در پذیرش‌شان اشتباهی رخ داده است. الگو همیشه یکسان بود. هرچه بیشتر با مشکل روبه‌رو می‌شدند، بیشتر بر درس‌خواندنِ انفرادی تمرکز می‌کردند.
آن‌ها فعالیت‌های گروهی‌شان را کنار می‌گذاشتند، دیگر در دورهمی‌های استراحت و مطالعه ــ که با پیتزا همراه بود ــ شرکت نمی‌کردند و سرانجام شب را در کتابخانهٔ شبانه‌روزی به صبح می‌رساندند. هرچه منزوی‌تر می‌شدند، نمره‌هایشان بیشتر افت می‌کرد. چرا؟ چون خود را از بزرگ‌ترین عامل پیش‌بینی‌کنندهٔ شادی و موفقیت‌شان، یعنی ارتباط اجتماعی، محروم کرده بودند.
این حرف صرفاً یک شعار نیست. در پژوهشی که با مشارکت بیش از هزار دانشجوی هاروارد انجام شد، بزرگ‌ترین پیش‌بینی‌کنندهٔ شادی و موفقیت، نه نمره‌های آزمون اس‌ای‌تی بود و نه ثروت خانوادگی؛ بلکه گستره، ژرفا و معنای روابط اجتماعی بود. ضریب همبستگی این رابطه ۰٫۷ بود؛ حتی قوی‌تر از همبستگی میان سیگارکشیدن و سرطان.
باور بنیادینِ «من تنها نیستم» همچون عدسی‌ای عمل می‌کند که شیوهٔ دیدن جهان را از ابتدا تا انتها شکل می‌دهد. آزمایشی مشهور را در نظر بگیرید که در سال ۲۰۰۸ در دانشگاه ویرجینیا انجام شد. از شرکت‌کنندگان خواستند تصور کنند از تپه‌ای بالا می‌روند. برخی تنها بودند و برخی دیگر کنار همراهی ایستاده بودند که به آن‌ها گفته شده بود در بالا رفتن از تپه همراه‌شان خواهد بود.
کسانی که تصور می‌کردند به‌تنهایی از تپه بالا می‌روند، شیب آن را ۱۵ تا ۲۰ درصد بیشتر از کسانی برآورد کردند که همراهی در کنارشان داشتند. نکتهٔ جالب این بود که حتی تصورِ حضور دوستی پشتیبان باعث می‌شد شیب تپه حدود ۱۵ درصد کمتر به نظر برسد. آنچه احساس تهدید را در مغز آرام می‌کند، درکِ ارتباط است، نه صرفاً حضور فیزیکی دیگری.
همین اثر محافظتی در پژوهش‌های گوناگون دیده شده است. گرفتن دستِ شریک زندگی یا حتی یک غریبه، هنگام انتظار برای دریافت شوک الکتریکی، فعالیت مدارهای ترس در مغز را کاهش می‌دهد. همچنین، افرادی که می‌گفتند با دیگران احساس پیوند و ارتباط دارند، پس از آن‌که عمداً در معرض ویروس قرار گرفتند، نصف دیگران احتمال داشت سرما بخورند.
ما واقعاً در کنار یکدیگر شجاع‌تر، سالم‌تر و آرام‌تریم. پس اگر می‌خواهید در امتحان عملکرد بهتری داشته باشید، در کلاس با کسی دوست شوید. اگر می‌خواهید شانس ترفیع شغلی‌تان را افزایش دهید، در محل کار دوستی پیدا کنید. وقتی باورِ «من تنها نیستم» را در خود پرورش می‌دهیم، تپه‌ها کم‌شیب‌تر و تهدیدها کوچک‌تر به نظر می‌رسند و در کنار هم، درخشان‌تر می‌درخشیم.
چیزی بزرگ‌تر از من وجود دارد
دو دانشمند به خورشید می‌نگرند. یکی آن را گوی عظیمی از گازهای سوزان می‌بیند؛ دیگری، گوی عظیمی از گازهای سوزان که بخشی از جهانی است آفریدهٔ خدایی مهربان. هر دو گرمای یکسانی را احساس می‌کنند، اما فقط یکی از آن‌ها احساس می‌کند که دوست‌ش دارند. همین تفاوت کوچک در زاویهٔ دید، همه‌چیز را دگرگون می‌کند.
این آخرین و شاید قدرتمندترینِ باورهای بنیادینِ قدرت‌بخش است: «چیزی بزرگ‌تر از من وجود دارد.» این باور، هرچند بحث‌برانگیز است، نمی‌تواند نادیده گرفته شود؛ زیرا تأثیرش بر شکوفایی انسان از جمله یافته‌های بسیار بررسی‌شده و تأییدشده در روان‌شناسی است. برای روشن‌شدن موضوع، باید گفت که این باور به هیچ دین خاصی محدود نیست. می‌تواند به معنای باور به خدایی مهربان، ایمانی بودایی و بی‌خدا، یا اعتقاد به سرنوشت، کارما یا طبیعت به‌مثابهٔ خدا باشد. در نهایت، آنچه این باور به آن اشاره دارد، روایتی معنادار از جهان است؛ روایتی در برابر این تصور که هستی چیزی جز رخدادی تصادفی و بی‌ساختار، عاری از هرگونه هدفی بزرگ‌تر نیست.
نتایج این باور را به‌سختی می‌توان نادیده گرفت. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که باور معنوی، چه در میان افراد مذهبی و چه در میان افراد غیرمذهبی، کیفیت زندگی را به‌طور چشمگیری بهبود می‌بخشد، پیوندهای اجتماعی را عمیق‌تر می‌کند و بر طول عمر می‌افزاید. بسته به پژوهش، افراد مؤمن چهار تا نزدیک به هفت سال بیش از کسانی عمر می‌کنند که وابستگی مذهبی ندارند.
اما اینجا نکته‌ای برخلاف انتظار وجود دارد. منبع کنترل را به یاد دارید؟ داشتن منبع کنترل درونی یعنی باور به این‌که رفتارهایتان بر زندگی‌تان اثر می‌گذارند. کسانی که به چیزی بزرگ‌تر از خود باور دارند، معمولاً منبع کنترل درونی نیرومندتری دارند، نه ضعیف‌تر.
شاید انتظار داشته باشید که باور به نیرویی برتر باعث شود افراد مسئولیت کمتری در قبال زندگی خود احساس کنند؛ اما درست برعکس است. این باور درواقع همان باور بنیادین نخست، یعنی «رفتار من مهم است»، را تقویت می‌کند. یکی از دلایلی که این باور را به‌ویژه قدرتمند می‌سازد، همین است که باورهای دیگر را نیز نیرومندتر می‌کند. اگر چیزی بزرگ‌تر از شما وجود داشته باشد، پس به‌نوعی تنها نیستید. اگر انسان‌ها چیزی فراتر از برخورد تصادفی اتم‌ها باشند، پس رفتار شما اهمیت دارد و خودتان نیز مهم هستید. در لحظاتی که نویسنده تقریباً هیچ کنترلی بر اوضاع نداشت، باور به چیزی بزرگ‌تر کمک‌ش می‌کرد به‌جای احساس رهاشدگی، حضور و همراهی را حس کند.
واژه‌ها، واژه‌ها، واژه‌ها
حافظ، شاعر ایرانی، روزی نوشت که واژگانی که بر زبان می‌آورید، به خانه‌ای بدل می‌شوند که در آن زندگی می‌کنید. بااین‌حال، ما اغلب بی‌آن‌که بخواهیم، با تکرار عبارتی ساده، خانه‌ای از ترس برای خود می‌سازیم. معمولاً جمله‌هایی مانند «من باهوش، بااستعداد و قدرتمندم» را کلیشه‌هایی توخالی می‌دانیم. بااین‌همه، سرسخت‌ترین افراد ــ از نیروهای دریایی و نیروهای ویژهٔ کلاه‌سبز گرفته تا ورزشکاران نخبه ــ همچنان از این روش بهره می‌گیرند.
وقتی هر ثانیه اهمیت دارد، آن‌ها برای غلبه بر وحشت، عبارت‌هایی مانند «آرامش مسری است» یا «در هر لحظه، فقط روی یک بازی تمرکز کن» را به خود یادآوری می‌کنند. دلیلش یافته‌ای بنیادین در علوم اعصاب است: نورون‌هایی که هم‌زمان فعال می‌شوند، به یکدیگر پیوند می‌خورند. به‌بیان دیگر، هر چیزی را به‌اندازهٔ کافی تکرار کنید، در مغزتان مسیری عصبی می‌سازید که در گذر زمان پایدار می‌ماند.
اما همین سازوکار در جهت عکس هم عمل می‌کند و بیشتر ما در تکرار عبارت‌های منفی مهارت بیشتری داریم تا عبارت‌های مثبت. برای مثال، وقتی بیماریم و مدام می‌گوییم «مریضم، سرم درد می‌کند»، با معطوف‌کردن پیوستهٔ توجه مغز به درد، ممکن است علائم اولیه را تشدید کنیم. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که عبارت «دارم پیر می‌شوم» می‌تواند به‌معنای واقعی کلمه سرعت راه‌رفتن و فکرکردن را کاهش دهد.
عبارت‌هایی مانند «من خیلی احمقم»، «همه‌چیز دارد خراب می‌شود» و «هیچ‌کس مرا دوست ندارد» نیز توجه ما را به اطلاعات منفی جلب می‌کنند، این باور را تقویت می‌کنند که اهمیتی نداریم و حتی ممکن است باعث افزایش ناگهانی هورمون‌های استرس شوند؛ هورمون‌هایی که دستگاه ایمنی بدن را تضعیف می‌کنند.
خوشبختانه، راه‌حل به‌طرز شگفت‌انگیزی ساده است: این بار باید کمتر تلاش کنید، نه بیشتر. کافی است عبارت‌های بی‌فایده را شناسایی کنید، درباره‌شان تأمل کنید و تغییرشان دهید. برای نمونه، نویسنده متوجه شد که اعضای خانواده‌اش بیش از اندازه از واژهٔ «داداش» استفاده می‌کنند. برای مقابله با این عادت، هر بار که یکی از بچه‌ها این واژه را به زبان می‌آورد، پنج دقیقه از زمان بازی ویدیویی‌اش کم می‌شد. آن‌ها همین روش را برای واژهٔ «کسل‌کننده» و عبارت «من نمی‌توانم» هم به کار بردند.
اگر متوجه شدید که می‌گویید «من خیلی احمقم»، هر بار ده ویژگی مثبت خود را بنویسید. البته گاهی جمله‌هایی مانند «مریضم» کاملاً درست‌اند. در چنین شرایطی، می‌توانید آن‌ها را با جمله‌ای صادقانه و امیدبخش متعادل کنید؛ مثلاً: «مریضم، اما ممکن است فردا حالم بهتر شود» یا «سرم خیلی شلوغ است، اما در زندگی‌ام چیزهای خوبی هم هست.» همین جملهٔ کوتاه به مغز یادآوری می‌کند که هنوز می‌توان به آینده امیدوار بود.
خلاصهٔ نهایی
در این خلاصه از کتاب قدرت باورها، نوشتهٔ شان آچور، آموختید که زاویهٔ دیدتان فقط تجربه‌هایتان را رنگ‌آمیزی نمی‌کند؛ بلکه بر خودِ واقعیت و بر سلامت، موفقیت و روابطتان نیز اثر می‌گذارد. چند باور بنیادینِ قدرت‌بخش، مانند «رفتار من مهم است» و «چیزی بزرگ‌تر از من وجود دارد»، را می‌توان آگاهانه تقویت کرد تا به مقابله با فرسودگی شغلی، اضطراب، تنهایی و افسردگی کمک کنند.
این هم از خلاصهٔ این کتاب. امیدواریم از آن لذت برده باشید. اگر فرصت داشتید، لطفاً به ما امتیاز بدهید؛ از بازخورد شما همیشه سپاسگزاریم. تا خلاصه‌کتاب بعدی!
این کتاب را می‌توانید از انتشارات مکتب تغییر تهیه کنید
