1. خانه
  2. مقالات
  3. رهبری
  4. بهبود بهره‌وری نیروی انسانی

بهبود بهره‌وری نیروی انسانی

بهبود بهره‌وری نیروی انسانی

5/5 - (5 امتیاز)

چگونه می‌توانیم با استفاده از شیوه‌های ساده و در عین حال مؤثر بهره‌وری نیروی انسانی کسب‌وکارمان را افزایش دهیم

بهبود بهره وری چیست و چگونه می‌توان آن را افزایش داد؟ در این یادداشت سعی بر این‌ست تا با گفتاری ساده مفاهیم و نکات بهره‌وری نیروی انسانی را تشریح کنیم و سپس با معرفی شیوه‌های ساده و در عین حال تجربه‌شده و مؤثر توضیح دهیم که چگونه می‌توانید بهره‌وری نیروی انسانی را در کسب‌وکارتان افزایش دهید.

بهره‌وری چیست؟

برای بهره‌وری تعاریف مختلفی وجود دارد. شاید بیش از پنجاه تعریف مختلف گفته شده باشد. ولی تعریفی که استیفن پی رابینز می‌گوید شاید در عین سادگی جامع باشد. رابینز در تعریف بهره‌وری می‌گوید:

«بهره‌وری مجموعه‌ای از کارآیی و کارآمدی‌ست.»

بنا بر این تعریف بهره‌وری حاصل جمع کارآیی و کارآمدی‌ست. از این رو برای برای رسیدن به بهره‌وری باید به طور کارآ و مؤثر عمل کرد. حال باید ببینیم کارآیی و کارآمدی چیست.

کارآیی

انجام کارها با حداقل منابع و بکارگیری روش‌ها و ابزارهای مناسب؛ و از منابع بکار گرفته شده، حداکثر نتیجه یا ستاده حاصل شود. به طور خلاصه، یعنی درست انجام دادن کارها. بهبود

کارآمدی

که همان اثربخشی‌ست به دنبال میزان رسیدن به اهداف سازمانی هستیم. به عبارت دیگر، آیا این کارهایی که انجام می‌دهیم، دقیقاً همان کارهایی‌ست که باید انجام بدهیم؟ بهبود

 

در بسیاری از سازمان‌ها و شرکت‌ها اعم از خصوصی یا دولتی افراد صرفاً حضور دارند. این حضور یعنی از ساعتی تا ساعتی طبق موظفی حضور داشته باشند و برای همین کارت ساعت می‌زنند. مانند شخصی که به عنوان حسابدار در یک شرکتی حضور دارد و اسناد حسابداری را تنظیم و مرتب می‌کند اما نمی‌تواند خروجی لازم مانند صورت‌های سود و زیان یا ترازنامه و یا تحلیل صورت‌های مالی را داشته باشد. بنابراین این شخص کارآیی داشته‌ست (حضور) اما کارآمدی ندارد (خروجی مؤثر). بهبود بهره وری

اهمیت بهره‌وری

آنگوس مادیسون (۱۹۲۶ – ۲۰۱۰) یکی از معتبرترین اقتصاددان‌ها در سطح جهانی بود که در تاریخ اقتصاد، از جمله اندازه‌گیری و تحلیل رشد و توسعه اقتصادی، تخصص داشت. ایشان جمله معروفی در کتاب خود دارد؛ او می‌گوید: بهبود

 

«ظهور و سقوط ملت‌ها را می‌توان در سراسر تاریخ، با مشخص کردن سطح بهره‌وری آن‌ها تعیین و پیش‌بینی کرد.»

 

به نظرم این مهم‌ترین مطلبی‌ست که باید در مورد بهره‌وری بدانیم. سازمان ما، کسب‌وکار ما، شرکت ما، شهر ما، ملت ما و حتی خود ما و خانواده ما، اگر بهره‌وری داشته باشد، رشد می‌کند و پیشرفت خواهد کرد. ولی اگر بهره‌وری نداشته باشد، نابود خواهد شد. و بسیاری از فروپاشی‌ها در کشورهای مختلف، نابودی و سقوط سازمان‌ها و شرکت‌ها و ورشکستگی‌ها به خاطر همین نداشتن بهره‌وری بوده‌ست.

آیا با حداکثر توان خود کار می‌کنیم؟

پرسش مهمی که در اینجا مطرح می‌شود اینکه ما در زمینه بهره‌وری در ایران با چه وضعیتی مواجه هستیم. چه آمارهایی داریم؟ وضعیت بهره‌وری ما در ایران چگونه‌ست؟ یک سؤال از شما می‌پرسم: بهبود بهره وری

«چند درصد از افراد با حداکثر توان خود کار می‌کنند؟»

 

در اینجا این سؤال را می‌خواهیم در دو کشوری که پیشرفته هستند مقایسه کنیم و وضعیت خود را ببینیم. بهبود

انگلستان

به نقل از نتایج کنفرانس جهانی منابع انسانی در کشور انگلستان گفته‌اند که ۱۷٪ از کارکنان با حداکثر توان خود کار می‌کنند. بهبود

آمریکا

به نقل از مؤسسه گالوپ [Gallup] که از معتبرترین مؤسسات نظرسنجی در جهان‌ست، سالانه ۳۸۲ میلیارد دلار خسارت به واسطه عدم بهره‌وری به اقتصاد آمریکا وارد می‌شود. بهبود بهره وری

وضعیت ایران در بهره‌وری

شاخص‌های مختلفی در خصوص بهره‌وری در ایران وجود دارد و اندازه‌گیری می‌شود. اما فقط به عنوان نمونه و در مقایسه با چند کشور پیشرفته شاخص «ساعات کار مفید در ایران» را ذکر می‌کنیم. بهبود

 

بهبود بهره وری

 

این نمودار نشان می‌دهد که در ایران میزان ساعات رسمی کار ۴۴ ساعت در هفته و فقط ۱۵ ساعت از آن مفیدست؛ یعنی میزان بهره‌وری طبق این شاخص ۳۴٪ست. در صورتی که براساس همین شاخص در آمریکا ۸۵٪، استرالیا ۸۲٪، مکزیک ۹۰٪، کره جنوبی ۱۰۰٪، و ژاپن ۸۰٪ کار مفید دارند. یعنی اگر بخواهیم براساس این آمار تحلیل کنیم میزان کار مفید ما در ایران تقریباً ۴۰٪ بهبه‌وری این کشورهاست. و نشان می‌دهد ما در ایران نیازمند تغییرات جدی و عمیق در خصوص بهره‌وری هستیم. بهبود بهره وری

عوامل مؤثر بر بهره‌وری

حال ببینیم چه چیزهایی در بهره وری یک سازمان اثرگذارست؟ عوامل مؤثر بر بهره‌وری را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: بهبود

۱. عوامل برون‌سازمانی

عواملی که از بیرون سازمان بر بهبود بهره وری سازمان اثرگذار هستند شامل عوامل فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی‌ست. اولین عامل فرهنگ‌ست. فرهنگ بهره‌وری در جامعه ما از اهمیت بالایی برخوردار نیست. اساساً به فرهنگ در جامعه ما کم بهاء داده می‌شود. اگرچه این حرف، حرف تلخی‌ست اما باید گفت که فرهنگ سازمانی سازمان‌های ایران در دهه‌های گذشته متضاد و مخالف فرهنگ بهره‌وری‌ست. و متأسفانه این چنین ترویج شده‌ست که هر کسی کار بیشتری بکند به خود ضرر و زیان رسانده و چیز نادرست و ضد ارزشی‌ست. خصوصاً در سازمان‌ها و شرکت‌ها دولتی. در عین حال در سال‌های اخیر روی فرهنگ سازمانی کارهای زیاد و خوبی صورت گرفته‌ست. بهبود

 

دومین عامل برون‌سازمانی عوامل اقتصادی‌ست. یعنی مسائل و مشکلاتی که در سطح کلان داریم، بر روی بهره‌وری سازمان و کسب‌وکار ما تأثیر خواهد داشت. به عنوان مثال، وقتی تورم افزایش پیدا می‌کند، یا ارزش پول ملی کاهش پیدا می‌کند، طبیعتاً افراد نمی‌توانند با حقوقی که دریافت می‌کنند زندگی خود را تأمین بکنند. مجبورند کار دومی داشته باشند. مجبورند زودتر از کار رسمی و اول خود آزاد کنند تا به کار دوم برسند. یا ممکن‌ست در همان زمان کار اول و رسمی، کار دومی را به صورت دورکاری یا به هر شکل دیگر انجام دهند. یا حتی ذهن‌شان درگیر کار دوم باشد. همه این موارد مثال‌هایی‌ست که عوامل اقتصادی از بیرون سازمان روی بهره‌وری تأثیر می‌گذارد. بهبود

 

سومین عامل برون‌سازمانی عوامل اجتماعی‌ست. اتفاقاتی که در اجتماعات پیرامونی سازمان ما می‌افتد. اتفاقات سیاسی، اتفاقات اجتماعی، مانند آلودگی هوا، مشکلات بیماری‌هایی که به وجود میاد، بر روی بهره وری افراد تأثیر می‌گذارد به خصوص ذهنیت افراد را خراب می‌کند. انسان وقتی ذهنیت‌ش خراب بشود، موقعی که ذهنش خوب کار نکند، درگیری ذهنی داشته باشد، نمی‌تواند بهره‌وری بالایی داشته باشد.بهبود بهره وری

۲. عوامل درون‌سازمانی

بخش دیگر عوامل تأثیرگذار بر بهبود بهره وری سازمان عوامل درون‌سازمانی‌ست. چه عواملی هستند؟ اولین عامل نیروی انسانی‌ست. وقتی شما نیروی انسانی را از سازمان یا شرکت‌تان حذف کنید، چه جیزی برایتان باقی خواهد ماند؟! هیچ! یک شرکت یا سازمان زمانی ارزشمندست که آدم‌ها در آنجا وارد شوند، کار کنند، و بهره‌وری بدون بهره‌وری نیروی انسانی نشدنی‌ست. اشتباهی که در بیشتر سازمان‌ها می‌بینیم اینکه سازمان‌ها برای افزایش بهره‌وری متوسل به ابزارهایی مانند نرم‌افزار یا سیستم اتوماسیون اداری می‌شوند. یا کامپیوترها را تعویض می‌کنند، نه اینکه اثر ندارد، بلکه اثر آن بسیار کم‌ست و به اندازه نیروی انسانی نیست. عامل اصلی افزایش بهره‌وری انسان‌ست. یعنی بهترین سیستم نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری باشد، کارمند اگر بلد نباشد به بهترین وجهی با این نرم‌افزار و سخت‌افزار کار کند، بی‌فایده‌ست. بهبود بهره وری

 

عوامل دیگر درون‌سازمانی اثر گذار بر بهبود بهره وری را می‌توان فضای سازمانی، نوع چیدمان افراد و تجهیزات، تهویه درست هوا، حقوق و دستمزدی که متناسب با کار پرداخت می‌شود، آموزش کارکنان، فناوری‌هایی که در دسترس کارکنان‌ست، تشویق‌ها و پاداش‌ها، فرهنگ سازمان، کیفیت و سبک زندگی فردی و کاری کارکنان، و سبک و روش رهبری و مدیریت در سازمان از عوامل تأثیرگذار بر بهره‌وری سازمان و کسب‌وکار شماست که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت. بهبود

 

دوره رهبری کسب‌وکار

امتیاز به این مطلب

5/5 - (5 امتیاز)

مطالب بیشتر

برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
شما هم می‌توانید تغییر و تحول فردی و سازمانی را رهبری کنیدبیشتر بدانید
+